در اجرای سیاستهای نظام جمهوری اسلامی ایران مبنی بر امکان تحصیل فرزندان اتباع خارجی در مدارس، شیوهنامه ثبتنام دانشآموزان اتباع برای سال تحصیلی جدید ابلاغ شده است. راهنمای مهاجر در این مقاله، جزئیات کامل این شیوهنامه، شرایط ثبتنام، فرآیند دریافت معرفینامه و لیست مناطق ممنوعه برای اقامت و تحصیل اتباع را بررسی میکند.
تعاریف مهم در شیوهنامه ثبتنام
برای درک بهتر فرآیند ثبتنام، ابتدا باید با چند اصطلاح کلیدی آشنا شوید:
- دانشآموزان لازمالتعلیم اتباع خارجی: دانشآموزانی که دارای مدارک معتبر صادر شده از سوی مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور هستند و با رعایت شرایط سنی متعارف، در مدارس ثبتنام میشوند.
- گواهی سنجش سلامت: برگهای که سازمان آموزش و پرورش کودکان استثنایی به منظور سنجش سلامت نوآموزان قبل از ورود به دبستان صادر مینماید.
- مدرک اقامتی: مدرکی است که توسط مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور برای سکونت اتباع در ایران صادر میشود.
- دفاتر خدمات (کفالت): دفاتر خدمات اقامت و اشتغال اتباع خارجی که با مجوز و تحت نظارت وزارت کشور، وظیفه انجام امور اتباع را بر عهده دارند.
- معرفینامه: برگهای است که توسط دفاتر کفالت یا مرکز امور اتباع برای معرفی دانشآموزان مشمول به تحصیل صادر میشود.
شرایط ثبتنام مدرسه برای دانشآموزان اتباع سال ۱۴۰۵
۱. نوآموزان و دانشآموزان اتباع خارجی در دورههای پیشدبستان، ابتدایی، اول و دوم متوسطه در مدارس عادی، استثنایی، بزرگسالان و آموزش از راه دور مشمول این بخشنامه هستند.
۲. ثبتنام در هنرستانهای شاخه فنیوحرفهای و کاردانش، بر اساس سیاست توسعه متوازن و برگه هدایت تحصیلی انجام میشود.
۳. ثبتنام دانشآموزان اتباع خارجی در مناطق غیرمجاز (ممنوعه)، ممنوع میباشد.
تبصره: فرزندان مادر ایرانی که دارای مدرک اقامتی معتبر هستند، از محدودیت ثبتنام در مناطق ممنوعه مستثنی میباشند.
۴. ثبتنام یا جابجایی دانشآموز، مطابق با شهر یا استان قید شده در معرفینامه بوده و جابجایی آنان صرفاً در شرایط استثنا و با اجازه مرکز امور اتباع امکانپذیر است.
۵. ثبتنام فقط طبق مفاد این شیوهنامه بوده و هرگونه مکاتبه و معرفینامه از سوی سازمانها یا ادارات دیگر ممنوع است.
۶. بهمنظور شناسایی مدرک تحصیلی صادر شده برای اتباع خارجی، الزم است تابعیت آنان براساس مدارک و مستندات قانونی ذکر شود. بهطور مثال: تبعه افغانستان–تبعه عراق
۷. نوآموزان تبعه خارجی، فقط با داشتن شناسه دهرقمی یکتا (تخصیص یافته از سوی وزارت کشور) میتوانند در فرآیند سنجش بدو ورود به دبستان شرکت نمایند.
۸. در صورت عدم تأیید سلامت دانشآموز توسط مراکز سنجش، مسئولیت جایدهی وی بر عهده اداره آموزش و پرورش استثنایی استان خواهد بود.
فرآیند گامبهگام ثبتنام و دریافت معرفینامه
۱. متقاضیان تحصیل باید با مراجعه به سامانه kanoonnobat.ir، نسبت به دریافت نوبت و اخذ معرفینامه از دفاتر کفالت یا ادارات کل اتباع استانداریها اقدام نمایند. ( این سایت برای استان تهران میباشد)
تبصره: ساکنین مناطق مجاز باید به دفاتر کفالت و ساکنین مناطق غیرمجاز (ممنوعه) باید به ادارات کل اتباع استانداریها مراجعه کنند.
۲. دانشآموزانی که سال گذشته در مدارس ایران مشغول به تحصیل بودهاند (و خواهر یا برادران متقاضی تحصیل آنان)، میتوانند پس از ثبتنام اولیه در مدارس، نسبت به دریافت معرفینامه اقدام کنند.
۳. دانشآموزان ساکن مناطق ممنوعه، برای تکمیل اطلاعات، دریافت شناسه یکتا و اخذ معرفینامه، باید به دفاتر تعیینشده در نزدیکترین مناطق مجاز یا ادارات کل اتباع مراجعه نمایند.
۴. دانشآموزان با توجه به محدوده جغرافیایی تعیینشده، پس از مراجعه به نزدیکترین مدرسه محل اقامت (در صورت داشتن ظرفیت)، نسبت به ثبتنام اقدام نمایند.
تبصره: تمامی دانشآموزان متقاضی ثبتنام (پایه اول و ورودیهای جدید سایر پایهها) موظف به انجام این فرآیند بوده و مدیران مدارس مجاز به ثبتنام خارج از این فرآیند نیستند.
۵. ثبتنام نوآموزان پیشدبستانی نیز با دریافت معرفینامه از سوی دفاتر کفالت یا ادارات اتباع انجام میشود.
زمانبندی ثبتنام و ارزشیابی مدارک
زمانبندی: دانشآموزان اتباع میتوانند با در دست داشتن معرفینامه، همزمان با دانشآموزان ایرانی به مدارس مراجعه و ثبتنام نمایند.
ارزشیابی مدارک خارجی: متقاضیان دارای مدرک تحصیلی خارجی، باید برای ارزشیابی و تطبیق مدرک در دوره ابتدایی و اول متوسطه به ادارات کل آموزش و پرورش استان، و در دوره دوم متوسطه از طریق مکاتبه استان با مرکز امور بینالملل اقدام نمایند.
ملاحظات و الزامات مهم
- تصمیمگیری توزیع متوازن دانشآموزان اتباع در مدارس وکلاسها،برعهده ادارات کل آموزشپرورش استانها است.
- شرکت دانشآموزان فاقد برگه سلامت در کلاسهای درس ممنوع است.
- دانشآموزان دارای معلولیت و تحت پوشش بهزیستی، نیازمند صدور معرفینامه و تأییدیه از طرف مرکز امور اتباع هستند.
- تحصیل دانشآموزان اتباع مشمول در مدارس دولتی، غیردولتی، استعدادهای درخشان و مدارس شاهد و امور ایثارگران،
تابع دستورالعملهای ابلاغی وزارت متبوع میباشد. - دریافت مشارکتهای مردمی از دانشآموزان تبعه خارجی، همانند دانشآموزان ایرانی خواهد بود.
- شرکت دانشآموزان اتباع مقیم جمهوری اسلامی ایران در مسابقات علمی، فرهنگی و المپیادها تا سطح کشوری، بلامانع
است. - دانشآموزانی که قصد خروج از کشور را دارند، پس از تأیید مدارک تحصیلی توسط آموزش و پرورش، باید به وزارت امور خارجه مراجعه نمایند.
- نام پدر یا نام جد که در مدارک هویتی و سامانه سیدا ثبت شده، به منزله نامخانوادگی محسوب شده و پس از فراغت از تحصیل، حق تغییر آن وجود ندارد.
- ضروری است مدیر مدرسه، اصل مدرک هویتی (معرفینامه) را در پرونده تحصیلی دانشآموز بایگانی نماید.
- مدیران مدارس برای تکمیل پرونده دانشآموزان اتباع خارجی، مطابق آییننامه اجرایی مدارس عمل نمایند.
- مدیران کل استانها، مسئولیت نظارت بر حسن اجرای این شیوهنامه در منطقه مربوط رابرعهده دارند.
لیست مناطق ممنوعه اسکان و اقامت اتباع در ایران
بر اساس بخشنامه، اقامت و تحصیل اتباع در برخی استانها و شهرها ممنوع است. لیست این مناطق به شرح زیر است:
| ردیف | استان | وضعیت اقامت اتباع خارجی |
| ۱ | آذربایجان شرقی | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲ | آذربایجان غربی | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان و تمام اتباع خارجی در شهرهای مرزی ممنوع است. |
| ۳ | اردبیل | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان و اتباع عراقی در پارسآباد، بیلهسوار، گرمی، مشگینشهر و نمین ممنوع است. |
| ۴ | اصفهان | اقامت اتباع افغانستانی در نطنز، فریدونشهر، فریدن، سمیرم، چادگان، خوانسار، دهاقان، نائین، گلپایگان، خور و بیابانک، اردستان و بخش ابوزیدآباد آران و بیدگل ممنوع است. |
| ۵ | ایلام | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان و اتباع خارجی در مهران و دهلران و شهرهای مرزی ممنوع است. |
| ۶ | بوشهر | اقامت اتباع افغانستانی در دیلم، گناوه و عسلویه ممنوع است. |
| ۷ | چهارمحال و بختیاری | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۸ | خراسان شمالی | اقامت اتباع افغانستانی و عراقی در سطح استان ممنوع است. |
| ۹ | خراسان رضوی | اقامت اتباع افغانستانی در شهرهای مرزی تربت جام، قوچان، تایباد، خواف، سرخس، کلات نادری و درگز ممنوع است. |
| ۱۰ | خراسان جنوبی | اقامت تمام اتباع خارجی در شهرهای مرزی نهبندان، سربیشه، درمیان، قاین، زیرکوه، فردوس، سرایان و طبس ممنوع است. اقامت اتباع افغانستانی در بیرجند و خوسف مجاز است. اقامت اتباع عراقی در سطح استان ممنوع است. |
| ۱۱ | خوزستان | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان (به استثنای گتوند) ممنوع است. تردد و اقامت اتباع خارجی در آبادان، خرمشهر و دشت آزادگان ممنوع است (مگر با گذرنامه و اقامت معتبر). |
| ۱۲ | زنجان | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. صرفاً شهرستانهای زنجان و خدابنده برای اقامت اتباع عراقی مجاز است. |
| ۱۳ | سمنان | تردد و اقامت اتباع خارجی در گرمسار، ورودی قصر بهرام، مرکز آزمایش معراج یک و منطقه دامغان (جاده جندق به مرکز آزمایش سراج) ممنوع است. اقامت اتباع افغانستانی در شاهرود و دامغان ممنوع است. |
| ۱۴ | سیستان و بلوچستان | اقامت اتباع افغانستانی و عراقی در کل استان ممنوع است. اقامت و تردد اتباع خارجی در زابل، هیرمند، زهک و بخشهای مرزی خاش، ایرانشهر، سراوان و چابهار ممنوع است. |
| ۱۵ | فارس | اقامت اتباع افغانستانی در فیروزآباد، فراشبند، داراب، ارسنجان، فسا، مهر، رستم، خنج و نیریز ممنوع است. |
| ۱۶ | قزوین | به استثنای شهرستان قزوین، سایر شهرهای استان برای اقامت اتباع افغانستانی ممنوع است. |
| ۱۷ | کردستان | اقامت اتباع افغانستانی در سقز، بانه، مریوان و شهرهای مرزی استان ممنوع است (به استثنای مهمانشهرها). |
| ۱۸ | کرمان | اقامت اتباع افغانستانی در عنبرآباد، بافت، منوجان، قلعهگنج، بم، فهرج، رودبار، فاریاب، نرماشیر، کهنوج، جیرفت، انار و ریگان و اتباع عراقی در سطح استان ممنوع است. |
| ۱۹ | کرمانشاه | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان و تمام اتباع خارجی در شهرهای مرزی ممنوع است. |
| ۲۰ | قم | فاقد ممنوعیت |
| ۲۱ | کهگیلویه و بویراحمد | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲۲ | گلستان | صرفاً شهرستانهای گرگان و گنبد برای اقامت اتباع افغانستانی مجاز است. |
| ۲۳ | گیلان | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲۴ | لرستان | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲۵ | مازندران | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲۶ | مرکزی | اقامت اتباع افغانستانی در آشتیان، تفرش، فراهان، فرمهین، خمین، شازند، محلات، زرندیه، کمیجان و بخش خنداب اراک ممنوع است. |
| ۲۷ | هرمزگان | اقامت اتباع عراقی در کیش، حاجیآباد، قشم، ابوموسی و جاسک ممنوع است. کل استان به غیر از بندرعباس، حاجیآباد، پارسیان، قشم و کیش برای اقامت اتباع افغانستانی ممنوع است. |
| ۲۸ | همدان | اقامت اتباع افغانستانی در سطح استان ممنوع است. |
| ۲۹ | یزد | اقامت اتباع افغانستانی در خاتم و بافق ممنوع است. |
| ۳۰ | البرز | فاقد ممنوعیت |
| ۳۱ | تهران | فاقد ممنوعیت (به استثنای منطقه خجیر در منطقه ۱۳ شهرداری تهران برای اتباع افغانستانی) |
این مطلب توسط راهنمای مهاجر و بر اساس آخرین نسخه دستورالعمل اجرایی ثبتنام دانشآموزان سال تحصیلی ۱۴۰۵ – ۱۴۰۶ که توسط اداره آموزش و پرورش در اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ منتشر شده است، جهت اطلاعرسانی دقیق به خانوادههای محترم اتباع تهیه شده است.
همراه ما باشید
با عضویت در کانالهای راهنمای مهاجر از جدیدترین اخبار و اطلاعیههای مهاجران افغانستانی در ایران مطلع خواهید شد.
