تحصیل در دانشگاههای ایران برای بسیاری از مهاجرین افغانستانی، آرزویی دستیافتنی اما پر از چالش است. از پذیرش در رشتههای مورد تأیید وزارت علوم تا تبدیل اقامت به ویزای دانشجویی، هر مرحله نیازمند آگاهی و پیگیری دقیق است. یکی از بزرگترین موانع در این مسیر، نداشتن پاسپورت معتبر افغانستان و دشواریهای مربوط به دریافت آن است.
راهنمای مهاجر در این مقاله، یک راهنمای جامع و قدم به قدم برای گرفتن پاسپورت دانشجویی برای افغانستانیهای مقیم ایران ارائه میدهد تا شما بتوانید با آگاهی کامل، این فرآیند را طی کنید.
چالشهای پیش روی دانشجویان افغانستانی در ایران
دانشجویان افغانستانی در ایران با چالشهای متعددی روبرو هستند که از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
پذیرش در دانشگاه: فرآیند پذیرش در دانشگاههای ایران، بهویژه در رشتهها و شهرهای مجاز برای اتباع، پیچیدگیهای خاص خود را دارد.
تبدیل اقامت به ویزای دانشجویی: پس از قبولی در دانشگاه، دانشجویان باید اقامت خود را به ویزای تحصیلی تغییر دهند. این مرحله نیازمند داشتن پاسپورت معتبر است، در حالی که بسیاری از مهاجرین فاقد آن هستند.
نداشتن تذکره: یکی از مدارک اصلی برای صدور پاسپورت افغانستان، داشتن تذکره (شناسنامه افغانستانی) است که بسیاری از مهاجرین در ایران آن را در اختیار ندارند و صدور آن در ایران نیز امکانپذیر نیست.
مراحل گام به گام دریافت پاسپورت دانشجویی و ویزای تحصیلی
پس از قبولی در دانشگاه و تکمیل ثبتنام اولیه، میتوانید برای دریافت پاسپورت دانشجویی اقدام کنید. مراحل به شرح زیر است:
۱. دریافت گواهی اشتغال به تحصیل از دانشگاه
در اولین قدم، به واحد امور دانشجویان اتباع در دانشگاه خود مراجعه کرده و درخواست گواهی اشتغال به تحصیل برای معرفی به سفارت یا کنسولگری افغانستان را ارائه دهید. مسئول مربوطه با روند کار آشنایی دارد و نامه لازم را برای شما صادر خواهد کرد.
۲. تأیید گواهی توسط اداره امور دانشجویان بینالملل
گواهی اشتغال به تحصیلی که از دانشگاه دریافت کردهاید، باید به اداره امور دانشجویان بینالملل (معمولاً در وزارت علوم یا نهادهای مرتبط) برده شود تا یک گواهی اشتغال به تحصیل رسمیتر با سربرگ این اداره برای شما صادر گردد.
۳. تأیید وزارت امور خارجه ایران
هر نامهای که از ادارات ایرانی برای ارائه به سفارت یا کنسولگری افغانستان صادر میشود، نیازمند تأیید و مهر وزارت امور خارجه ایران است. گواهی اشتغال به تحصیل خود را به این وزارتخانه برده و مهر تأییدیه را روی آن بزنید. هزینه این تأییدیه تا زمان نگارش این مطلب، حدود ۱۱۰ هزار تومان میباشد.
۴. مراجعه به سفارت یا کنسولگری افغانستان (چالش تذکره)
پس از تأیید وزارت امور خارجه، نوبت به مراجعه به سفارت یا کنسولگری افغانستان میرسد. نکته بسیار مهم در این مرحله، لزوم داشتن تذکره الکترونیکی یا تذکره کاغذی تأیید شده توسط وزارت خارجه افغانستان در کابل است.
راهکار برای افراد فاقد تذکره:
با هماهنگی بین اداره عمومی احصائیه و معلومات افغانستان و کنسولگریهای مشهد و زاهدان، امکان دریافت تثبیت هویت ویژه برای مهاجرین مقیم ایران در این کنسولگریها فراهم شده است. با داشتن تثبیت هویت ویژه، میتوانید برای پاسپورت الکترونیکی افغانستان نیز اقدام کنید. متأسفانه، در حال حاضر سفارت افغانستان در تهران نه تثبیت هویت ویژه صادر میکند و نه امکان دریافت پاسپورت بدون تذکره را فراهم میآورد. بنابراین، اگر تذکره ندارید، تنها راه شما مراجعه به کنسولگریهای مشهد یا زاهدان است.
پیشنهاد برای دانشجویان مشهد: اگر قصد دارید پاسپورت خود را از مشهد دریافت کنید، توصیه میشود گواهی اشتغال به تحصیل خود را به بخش امور کنسولی دانشگاه فردوسی مشهد برده و نامه امور دانشجویان بینالملل را از این دانشگاه دریافت کنید. سپس آن را به نمایندگی وزارت امور خارجه در مشهد برده و مهر تأیید را بزنید.
فرآیند دریافت پاسپورت در کنسولگری افغانستان در مشهد (برای افراد بدون تذکره)
از آنجایی که بسیاری از مهاجرین فاقد تذکره هستند و ناچار به مراجعه به مشهد میباشند، مراحل زیر به تفصیل توضیح داده میشود:
۴.۱. مراجعه به کافینت و عریضهنویس
پس از تأیید گواهی اشتغال به تحصیل توسط وزارت امور خارجه، به یکی از کافینتهای اطراف کنسولگری افغانستان در مشهد مراجعه کنید. از عریضهنویسهای مستقر در آنجا بخواهید یک عریضه جهت گرفتن پاسپورت دانشجویی برای شما بنویسند و حتماً مهر خود را روی عریضه بزنند.
۴.۲. مراجعه به بخش فرهنگی کنسولگری
با در دست داشتن عریضه، کپی کارت آمایش، کپی گواهی اشتغال به تحصیل و در صورت امکان، کپی تذکره یکی از اقارب اصلی خود، وارد کنسولگری شوید و به بخش فرهنگی مراجعه کنید. مدارک خود را به مسئول بخش فرهنگی ارائه داده و اعلام کنید که نیاز به پاسپورت دانشجویی و همچنین دریافت تثبیت هویت ویژه دارید. یک فرم به شما داده میشود که باید اطلاعات خود را در آن وارد کنید.
مسئول بخش فرهنگی پس از بررسی مدارک، به شما نوبت برای بخش تثبیت هویت ویژه میدهد و اعلام میکند که روز بعد برای ادامه مراحل با شما تماس خواهند گرفت. اگر از شهرهای دیگر به مشهد آمدهاید، میتوانید درخواست کنید که کارتان در همان روز انجام شود، اما به دلیل شلوغی این بخش، ممکن است این امر میسر نباشد.
۴.۳. مراجعه به بخش تثبیت هویت ویژه
با برگه نوبت تثبیت هویت، به بخش تثبیت هویت (که در همان کوچه کنسولگری اما پایینتر از در اصلی قرار دارد) مراجعه کنید. ابتدا به بخش اطلاعات رفته و برگه نوبت خود را به همراه دستور بخش فرهنگی نشان دهید تا شما را به بخش بعدی معرفی کنند. این فرآیند ممکن است از صبح تا حدود ساعت ۱۴ یا ۱۵ به طول انجامد. هزینه دریافت تثبیت هویت ویژه ۱۰ دلار میباشد.
نکته: در برخی موارد ممکن است از شما خواسته شود فردی که تذکرهاش را ارائه کردهاید، نیز حضور داشته باشد و یک مصاحبه کوتاه انجام شود، اما این مورد در روند رسمی الزامی نیست.
۴.۴. اخذ نوبت پاسپورت پس از تثبیت هویت
پس از دریافت برگه تثبیت هویت ویژه (ترجیحاً یک کپی رنگی از آن تهیه کنید)، مجدداً به کافینتهای اطراف کنسولگری مراجعه کرده و برای گرفتن نوبت پاسپورت اقدام کنید. کافینتها مدارک لازم و زمان نوبت را به شما اطلاع خواهند داد. معمولاً نوبتها برای روز بعد است، اما در صورت شلوغی ممکن است به روزهای آتی موکول شود.
۴.۵. مراجعه مجدد به کنسولگری برای صدور پاسپورت
در روز نوبت خود، مجدداً به کنسولگری مراجعه کنید. در ورودی، دستگاه نوبتدهی برای بخشهای مختلف وجود دارد. اگر در اینجا به شما نوبت داده نشد یا اعلام کردند که کارتان انجام نمیشود، دوباره به بخش فرهنگی مراجعه کرده و برگه تثبیت هویت و نوبت صدور پاسپورت خود را نشان دهید. مسئول بخش فرهنگی دستور لازم برای صدور نوبت از دستگاه را به شما خواهد داد (بخش فرهنگی معمولاً از ساعت ۹ صبح شروع به کار میکند).
پس از دریافت نوبت از دستگاه، منتظر بمانید تا نوبت شما فرا رسد. سپس به باجه اعلام شده مراجعه کرده و تمامی مدارک خود را تحویل دهید. فیش پرداخت مبلغ ۵۰ دلار را دریافت کرده و به باجه بانک در انتهای سالن بروید. مبلغ را به صورت تومان (از طریق کارت) یا دلار (اسکناس) پرداخت کرده و رسید را مجدداً به باجه قبلی تحویل دهید.
۴.۶. انجام بایومتریک و انگشتنگاری
پس از تحویل مدارک و فیش، به سمت دیگر سالن بروید و منتظر بمانید تا نام شما برای انجام بایومتریک و انگشتنگاری اعلام شود. پس از اتمام این مرحله، یک رسید به شما تحویل داده میشود.
۴.۷. دریافت پاسپورت
معمولاً پس از ۳۰ تا ۴۰ روز، اسامی افرادی که پاسپورتشان صادر شده است، در کانالهای روبیکا و تلگرام کنسولگری افغانستان اعلام میشود (لیست پاسپورتها معمولاً چهارشنبهها ارسال و پنجشنبهها تحویل داده میشوند). در روزهای تعیین شده میتوانید برای دریافت پاسپورت خود مراجعه کنید.
۵. اقدام برای ویزای تحصیلی
پس از دریافت پاسپورت، باید مجدداً به دانشگاه خود مراجعه کرده و برای گرفتن ویزای تحصیلی اقدام کنید. برای این منظور، ممکن است نیاز به مراجعه به کیش یا اقدام از طریق هرات باشد. در صورت نیاز به سفر به هرات، باید از پلیس مهاجرت، نامه خروج و مراجعت دریافت کنید.
سخن پایانی از راهنمای مهاجر
فرآیند دریافت پاسپورت دانشجویی و ویزای تحصیلی برای مهاجرین افغانستانی در ایران، مسیری پر پیچ و خم است که نیازمند صبر و پیگیری دقیق است. راهنمای مهاجر امیدوار است این راهنمای جامع به شما در پیمودن این مسیر کمک کند. برای طرح سوالات و دریافت مشاورههای بیشتر، میتوانید از طریق بخش نظرات یا پشتیبانی در روبیکا و تلگرام با ما در ارتباط باشید.
همراه ما باشید
با عضویت در کانالهای راهنمای مهاجر از جدیدترین اخبار و اطلاعیههای مهاجران افغانستانی در ایران مطلع خواهید شد.
