در دنیای پرشتاب امروز، قدرت یک پاسپورت فراتر از یک سند هویتی ساده است؛ این سند نمادی از آزادی سفر، فرصتهای بینالمللی و جایگاه یک کشور در عرصه جهانی محسوب میشود. هر ساله، شاخصهای معتبری نظیر Henley Passport Index به بررسی و رتبهبندی پاسپورتهای جهان بر اساس تعداد مقاصدی که شهروندان میتوانند بدون نیاز به ویزا به آنها سفر کنند، میپردازند. در جدیدترین گزارش منتشر شده برای سال ۲۰۲۶، نتایج قابل تأملی به دست آمده که در ادامه به آن میپردازیم.
جایگاه افغانستان: همچنان در انتهای لیست
با کمال تأسف، در رتبهبندی سال ۲۰۲۶، پاسپورت افغانستان با قرار گرفتن در جایگاه ۱۰۴ و تنها با ۲۲ مقصد بدون ویزا، بار دیگر عنوان ضعیفترین پاسپورت جهان را به خود اختصاص داده است. این رتبه، محدودیتهای عمیقی را برای شهروندان افغانستانی در دسترسی به فرصتهای جهانی، از جمله تجارت، تحصیل و ارتباطات خانوادگی، ایجاد میکند. این وضعیت، لزوم توجه بیشتر به ثبات داخلی و بهبود روابط بینالمللی را برای ارتقاء جایگاه این پاسپورت بیش از پیش نمایان میسازد.
وضعیت پاسپورت ایران در رتبهبندی جهانی
در همین رتبهبندی، پاسپورت ایران در جایگاه ۹۶ قرار گرفته است. این جایگاه، اگرچه نسبت به افغانستان وضعیت بهتری دارد، اما همچنان در میان پاسپورتهای با قدرت متوسط رو به پایین دستهبندی میشود و شهروندان ایرانی نیز برای سفر به بسیاری از مقاصد جهانی با چالشهای ویزا مواجه هستند.
قدرتمندترین پاسپورتهای جهان در سال ۲۰۲۶
در نقطه مقابل، برخی کشورها توانستهاند با سیاستهای موفق دیپلماتیک و ثبات اقتصادی، پاسپورتهای خود را به قدرتمندترین اسناد سفر در جهان تبدیل کنند. در صدر این فهرست، سنگاپور با ۱۹۲ مقصد بدون ویزا، جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است. در ادامه، ۱۰ رتبه اول قدرتمندترین پاسپورتهای جهان در سال ۲۰۲۶ آورده شده است:
| رتبه جهانی | کشور(ها) | تعداد مقاصد بدون ویزا |
| ۱ | سنگاپور | ۱۹۲ |
| ۲ | ژاپن، کره جنوبی، امارات متحده عربی | ۱۸۸ |
| ۳ | سوئد | ۱۸۷ |
| ۴ | بلژیک، دانمارک، فنلاند، فرانسه، آلمان، ایرلند، ایتالیا، لوکزامبورگ، هلند، نروژ، اسپانیا | ۱۸۶ |
| ۵ | اتریش، یونان، مالت، پرتغال، سوئیس | ۱۸۵ |
| ۶ | مجارستان، لهستان، بریتانیا | ۱۸۴ |
| ۷ | کانادا، استرالیا، جمهوری چک، لتونی، مالزی، نیوزیلند، اسلواکی، اسلوونی | ۱۸۳ |
| ۸ | کرواسی، استونی | ۱۸۲ |
| ۹ | لیختناشتاین، لیتوانی | ۱۸۱ |
| ۱۰ | ایسلند، ایالات متحده آمریکا | ۱۸۰ |
اهمیت رتبهبندی پاسپورتها و تأثیر آن
رتبهبندی پاسپورتها تنها یک آمار ساده نیست، بلکه بازتابی از روابط دیپلماتیک، ثبات سیاسی، توسعه اقتصادی و کیفیت زندگی در یک کشور است. پاسپورتهای قدرتمند، نه تنها به شهروندان امکان سفر آسانتر را میدهند، بلکه در جذب سرمایهگذاری، توسعه گردشگری و تقویت روابط فرهنگی نیز نقش بسزایی دارند. در مقابل، پاسپورتهای ضعیف میتوانند مانعی جدی بر سر راه پیشرفت فردی و ملی باشند.
این گزارش سالانه، تلنگری مهم برای دولتهاست تا با اتخاذ سیاستهای صحیح و بهبود جایگاه بینالمللی خود، به ارتقاء ارزش پاسپورت ملی و در نتیجه افزایش آزادی و فرصتهای شهروندانشان کمک کنند.
همراه ما باشید
با عضویت در کانالهای راهنمای مهاجر از جدیدترین اخبار و اطلاعیههای مهاجران افغانستانی در ایران مطلع خواهید شد.
اطلاعیههای فوری و اخبار مهم را از دست ندهید!
